ਇਹ ਜਾਂਚਕ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਅਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ
ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਸਕੀਮ (ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਗਨ ਸਕੀਮ) ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ, ਅਧਿਕਾਰਤਾ ਅਤੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਐਲਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਯੋਗ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ₹51,000 ਸਿੱਧੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ (DBT) ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਨਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੋਰਟਲ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਲਿਖੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਅਧਿਕਾਰਤ ਇਸ਼ਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਜ਼ੀ ਫਾਰਮ ਨਹੀਂ, ਸਟੇਟਸ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਰ: ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਥਾਈ ਨਿਵਾਸੀ ਹੋਣ; ਪਰਿਵਾਰ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ, ਪਛੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ, ਈਸਾਈ ਕੁੜੀਆਂ, ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਤੀ ਦੀ ਵਿਧਵਾ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੰਨੇ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ); ਸਾਰੇ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ ₹32,790 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਹੋਵੇ (13 ਫ਼ਰਵਰੀ 2014 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਸੀਮਾ); ਕੁੜੀ ਦੀ ਉਮਰ 18 ਸਾਲ ਜਾਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ; ਅਰਜ਼ੀ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਤੋਂ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ; ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੋ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਭ। ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਵਿਧਵਾਵਾਂ/ਤਲਾਕਸ਼ੁਦਾ ਦੇ ਮੁੜ ਵਿਆਹ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ।
ਰਕਮ ਬਾਰੇ ਸਾਵਧਾਨੀ
ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ₹21,000 ਲਿਖਿਆ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਐਲਾਨ ₹51,000 ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਨਾ ਦੋਵੇਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨੂੰ “ਅੱਜ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਰਕਮ” ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ। ਆਮਦਨ ਸੀਮਾ ₹32,790 ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛਪੀ ਹੋਈ ਸੀਮਾ ਹੈ; ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਇਸਨੂੰ ਬਦਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਨਵਾਂ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਹੀ ਮੰਨਣਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ। ਆਮਦਨ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਤਹਿਸੀਲ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਪੋਰਟਲ ਉਸਦਾ ਨੰਬਰ ਮੰਗਦਾ ਹੈ।
ਮਿਸਾਲ
ਮੰਨ ਲਓ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨਿਵਾਸੀ, ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ, ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ ₹30,000, ਧੀ 21 ਸਾਲ, ਵਿਆਹ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਧੀ ਲਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। ਇਹ ਜਾਂਚਕ ਕਹੇਗਾ ਕਿ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਜੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜਾਂਚਕ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਯਾਦ ਕਰਾਏਗਾ। ਜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੋ ਧੀਆਂ ਲਈ ਲਾਭ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤੀਜੀ ਲਈ ਨਹੀਂ। “ਪਤਾ ਨਹੀਂ” ਚੁਣਨ 'ਤੇ ਨਤੀਜਾ ਸ਼ੱਕੀ ਰਹੇਗਾ — ਇਹੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਝੂਠੀ ਯਕੀਨਦਹਾਨੀ ਨਹੀਂ।
ਅਰਜ਼ੀ ਕਿੱਥੇ
ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੋਰਟਲ ashirwad.punjab.gov.in ਉੱਤੇ ਆਧਾਰ ਨਾਲ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ, ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਨੰਬਰ, ਲਾੜੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਫ਼ਸਰ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵਿਚੋਲਾ ਫੀਸ ਮੰਗੇ ਤਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ। ਅਣਜਾਣ ਲਿੰਕ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰ ਨਾ ਭੇਜੋ। ਇਹ ਟੂਲ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਅਰਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ; ਗਣਨਾ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ PWA ਵਜੋਂ ਇੰਸਟਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਰਜ਼ੀ ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼
ਅਰਜ਼ੀ ashirwad.punjab.gov.in ਜਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਆਧਾਰ, ਆਮਦਨ ਦਾ ਸਬੂਤ, ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ, ਵਹੁਟੀ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਖਾਤਾ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਗਜ਼ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਸਹੀ ਸੂਚੀ ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ ਵੇਖੋ; ਇਹ ਪੰਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਰਕਮ ਬਾਰੇ ਦੋ ਅੰਕੜੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ — ਪੁਰਾਣੇ ਸਫ਼ੇ ₹21,000, ਨਵੇਂ ਬਿਆਨ ₹51,000 — ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਰਕਮ «ਪੱਕੀ» ਨਹੀਂ ਲਿਖੀ ਗਈ।
ਜਾਂਚਕ «ਹਾਂ» ਕਹੇ ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਗੇ। ਆਮਦਨ ਹੱਦ ₹32,790 ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਇਹ 2014 ਤੋਂ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪੋਰਟਲ ਉੱਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਹੱਦ ਵੇਖਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਨਾ PWA ਵਜੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਜਵਾਬ ਸਰਵਰ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।